Ar-Ge Merkezi Kurma Rehberi 2026 — 5746 Sayılı Kanun, Tasarım Merkezi

AR-GE MERKEZİ (5746)

Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Kurma Rehberi

5746 sayılı Kanun kapsamında kurulan Ar-Ge Merkezleri, firmaların kendi tesislerinde Ar-Ge faaliyetleri yürütmesine ve kapsamlı vergi teşviklerinden yararlanmasına olanak tanır. Teknopark'a taşınmadan, kendi ofisinizde Ar-Ge teşviklerinden faydalanabilirsiniz — ancak minimum 15 tam zamanlı eşdeğer (TZE) Ar-Ge personeli gerekir.

Tasarım Merkezi ise minimum 10 TZE ile kurulabilir ve endüstriyel tasarım, UX/UI araştırma gibi alanlarda aynı teşviklerden yararlanır. Türkiye genelinde 1.400+ onaylı Ar-Ge/Tasarım Merkezi bulunmaktadır.

AR-GE MERKEZİ İSTATİSTİKLERİ

1.400+

Ar-Ge Merkezi

Türkiye genelinde onaylı merkez

Min Personel

Ar-Ge Merkezi için TZE

%100

Ar-Ge İndirimi

Harcamaların tamamı KV matrahından

Min Tasarım

Tasarım Merkezi için TZE

%80-95

GV İstisnası

Eğitim seviyesine göre

20 Yıl

Taşıma Süresi

Kullanılmayan indirim taşınabilir

AR-GE MERKEZİ (5746) vs TEKNOPARK (4691)

	AR-GE MERKEZİ	TEKNOPARK
Kanun	5746 sayılı Kanun	4691 sayılı Kanun
Lokasyon	Firmanın kendi tesisi	TGB kampüsünde ofis zorunlu
Min personel	15 TZE (Tasarım: 10)	Minimum yok
GV istisnası	%80-95 (eğitime göre)	%80-95 (aynı)
SGK desteği	%50 işveren payı	%50 (aynı)
Damga vergisi	İstisna	İstisna (aynı)
Kurumlar vergisi	%100 Ar-Ge harcama indirimi	Kazanç istisnası (tamamı)
KDV istisnası	YOK	VAR (yazılım teslimi)
Gümrük muafiyeti	VAR	VAR
Fon ayırma	%3 (2M TL üstü)	%3 (aynı)
Uzaktan çalışma	Bilişim %100, diğer %75	Bilişim %100, diğer %75 (aynı)
İdeal firma	15+ Ar-Ge personeli, kendi ofisinde	Her ölçek, kampüste çalışmaya uygun

Hangisini seçmeli? 15 kişiden az Ar-Ge ekibi → Teknopark. 15+ kişi ve kendi ofisinizde çalışmak istiyorsanız → Ar-Ge Merkezi. Yazılım satışı yapıyorsanız KDV istisnası için Teknopark avantajlı.Teknopark teşvikleri detay →

AR-GE MERKEZİ TEŞVİKLERİ

Gelir Vergisi Stopajı

Doktora %95, yüksek lisans %90, diğer %80 istisna. Teknopark ile aynı oranlar.

SGK İşveren Payı

%50 Hazine desteği. 5 puanlık indirim + kalan %15.5'in yarısı.

Ar-Ge Harcama İndirimi

Yıllık Ar-Ge harcamalarının %100'ü KV matrahından indirilir. 20 yıl taşınabilir. En büyük fark bu — teknopark'ta kazanç istisnası var, burada harcama indirimi.

Damga Vergisi

Ar-Ge personeli ücretleri ve proje belgeleri damga vergisinden istisna.

Gümrük Muafiyeti

Ar-Ge projelerinde kullanılacak ithal malzeme gümrük vergisinden muaf.

Sigorta Primi Desteği

Ar-Ge ve destek personelinin sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine tarafından karşılanır.

BAŞVURU SÜRECİ

Ön Hazırlık

2-4 hafta

Min 15 TZE Ar-Ge personeli istihdam edin, Ar-Ge projelerini tanımlayın, tesis düzenlemesini tamamlayın.

Başvuru Dosyası

2-4 hafta

Firma bilgileri, personel listesi (CV + diploma), proje özetleri, tesis planı, organizasyon şeması, bütçe planı.

Bakanlık Başvurusu

1 gün

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü'ne online başvuru + fiziksel dosya.

Değerlendirme Komisyonu

4-8 hafta

Bakanlık uzmanları ve akademisyenlerden oluşan komisyon dosyayı inceler.

Yerinde İnceleme

1 gün

Komisyon üyeleri tesisi ziyaret eder. Personel, laboratuvar, ekipman yerinde kontrol edilir.

Onay ve Tescil

2-4 hafta

Olumlu karar halinde Ar-Ge Merkezi belgesi verilir. Teşvikler onay tarihinden itibaren başlar.

SSS

Sıkça Sorulan Sorular

5746 sayılı Kanun kapsamında, firmanın kendi tesislerinde kurulan ve Bakanlık tarafından onaylanan Ar-Ge birimidir. Teknopark dışında, firmanın kendi ofisinde Ar-Ge teşviklerinden yararlanmayı sağlar. Minimum 15 tam zamanlı Ar-Ge personeli gerektirir.

Ar-Ge Merkezi (5746): firmanın kendi tesisinde, min 15 personel, KDV istisnası yok, Ar-Ge harcama indirimi %100. Teknopark (4691): TGB kampüsünde, min personel yok, KDV istisnası var, kazanç istisnası. 15 kişiden az ekibiniz varsa teknopark, 15+ ve kendi ofisinizde çalışmak istiyorsanız Ar-Ge Merkezi.

5746 sayılı Kanun kapsamında, tasarım faaliyetleri yürüten firmalar için kurulan merkez. Minimum 10 tam zamanlı tasarım personeli gerektirir. Ar-Ge Merkezi ile aynı teşviklerden yararlanır. Endüstriyel tasarım, UX/UI araştırma, moda tasarımı gibi alanlar kapsama girer.

Minimum 15 tam zamanlı eşdeğer (TZE) Ar-Ge personeli. Yarı zamanlı personel TZE hesabına dahil edilir (ör: 2 yarı zamanlı = 1 TZE). Bazı sektörlerde (ilaç, otomotiv) 30 kişi gerekebilir. Tasarım Merkezi için minimum 10 TZE.

Yıllık toplam Ar-Ge harcamaları (personel, malzeme, dış hizmet vb.) %100 oranında kurumlar vergisi matrahından indirilir. Örnek: 10M TL Ar-Ge harcaması → 10M TL vergi matrahından düşülür → 2.5M TL KV tasarrufu (%25 KV oranıyla). İndirim yapılamayan tutar 20 yıl taşınabilir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na başvuru yapılır. Başvuru dosyası: firma bilgileri, Ar-Ge personel listesi (min 15 TZE), Ar-Ge projeleri, tesis bilgileri, organizasyon şeması. Bakanlık yerinde inceleme yapar. Süreç 3-6 ay sürer.

Bir firma hem teknoparkta hem kendi tesisinde Ar-Ge yapabilir. Ancak aynı personel ve aynı proje için iki kanundan aynı anda yararlanılamaz. Farklı projeler ve personeller ile ikisi ayrı ayrı kullanılabilir.

Gelir vergisi stopajı istisnası (%80-95 eğitime göre), SGK işveren payı %50 Hazine desteği, damga vergisi istisnası, %100 Ar-Ge harcama indirimi (KV matrahından), gümrük vergisi muafiyeti. KDV istisnası YOKTUR (teknopark farkı).

Evet. 5746 kapsamındaki Ar-Ge indirimi 2M TL'yi aşıyorsa %3 fon ayırma yükümlülüğü geçerlidir. Kurallar 4691 (teknopark) ile aynıdır.

Bakanlık yılda en az 1 kez denetim yapar. Personelin fiilen merkezde çalışıp çalışmadığı, projelerin Ar-Ge niteliği, harcamaların uygunluğu kontrol edilir. Uyumsuzluk halinde merkez statüsü iptal edilebilir.

REHBERLER

Diğer Kapsamlı Rehberler

Teknopark, TÜBİTAK, KOSGEB, yatırım ve ihracat rehberleri.

Teknopark Rehberi

Tüm Rehberler