İÇİNDEKİLER
KOBİ'lerin Büyüme Ortağı
KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), Türkiye genelinde 81 il müdürlüğü ile faaliyet gösteren ve KOBİ'lere hibe, kredi, eğitim, danışmanlık ve yatırım desteği sağlayan kamu kuruluşudur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı olarak çalışır.
KOSGEB destekleri, TÜBİTAK hibelerinden farklı olarak yatırım, istihdam ve kapasite geliştirme odaklıdır. Teknopark teşvikleri (vergi istisnası) ve TÜBİTAK hibeleri (Ar-Ge projesi) ile kombine edilebilir — üçlü destek stratejisi bir startup için yılda milyonlarca TL tasarruf anlamına gelir.
KOBİS Portal: kosgeb.gov.tr — Tüm başvurular KOBİ Bilgi Sistemi (KOBİS) üzerinden yapılır. e-Devlet ile giriş.
KOSGEB İSTATİSTİKLERİ
₺38+ Milyar
Kümülatif Destek
Kapasite Geliştirme programı toplam
2.440+
Desteklenen Firma
Kapasite Geliştirme kümülatif
100.000+
Kayıtlı KOBİ
KOBİS'e kayıtlı firma sayısı
6
Destek Programı
Aktif KOSGEB programları
%80
Max Destek Oranı
Girişimcilik desteği üst oranı
81
İl Müdürlüğü
Türkiye genelinde hizmet ağı
6 DESTEK PROGRAMI
Girişimci Destek Programı
Yeni kurulan firmalar (≤3 yıl)
1.5M TL (%80 geri ödemeli) + 150K ek
KOBİ Teknoyatırım
Ar-Ge tamamlamış firmalar
5M TL (%50-60 hibe)
Stratejik Ürün Desteği
İthal ikamesi üretim
5M TL (%50 hibe)
Kapasite Geliştirme
Büyüme aşaması KOBİ'ler
Çok yönlü (çağrı bazlı)
Nitelikli Eleman Desteği
Teknopark / Ar-Ge firmaları
150K TL/kişi
Teknik Danışmanlık
Tüm KOBİ'ler
50K TL
KOBİ TANIMI (KOSGEB KRİTERLERİ)
| Kategori | Çalışan | Yıllık Ciro veya Bilanço |
|---|---|---|
| Mikro İşletme | ≤10 | ≤5M TL |
| Küçük İşletme | ≤50 | ≤50M TL |
| Orta Büyüklükte İşletme | ≤250 | ≤500M TL |
Bağımsızlık kriteri: KOBİ dışı ortaklık (büyük firma veya kamu) %25'i aşmamalıdır. KOBİ beyannamesi her yıl KOBİS üzerinden güncellenir.
6 KOSGEB Destek Programı — Detaylı
Her program için desteklenen giderler, hibe oranları, uygunluk kriterleri ve dikkat edilecek noktalar.
Girişimcilik Desteği
İş Geliştirme Desteği
Son 3 yılda kurulan firmalar için kira, personel, makine, yazılım ve danışmanlık desteği.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •Son 3 yılda kurulan A.Ş. veya Ltd. Şti.
- •İmalat, bilişim, telekomünikasyon, bilimsel Ar-Ge sektörleri
- •KOBİS kaydı zorunlu
- •Başvuru sahibi firmanın %50+ hissedarı olmalı
Geri ödemeli destek = faizsiz kredi. 2 yıl ödemesiz, sonra 4 yılda taksitlerle ödenir. Hibe kısmı (150K TL ek destek) geri ödemesizdir.
KOBİ Teknoyatırım
Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı
Ar-Ge/yenilik projesini tamamlamış firmaların ticarileştirme yatırımlarına hibe.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •TÜBİTAK, KOSGEB veya kamu Ar-Ge projesi başarıyla tamamlamış firma
- •Teknopark firmalarının Ar-Ge çıktıları da uygun
- •Yatırım planı ve fizibilite raporu gerekli
- •Yatırım süresi: max 36 ay
Ar-Ge projesiz doğrudan başvurulamaz. Önce TÜBİTAK/teknopark projesi tamamlayın, sonra Teknoyatırım ile ticarileştirin. En güçlü 'Ar-Ge → ticarileşme' köprüsü.
Stratejik Ürün Desteği
İthal İkamesi Ürün Geliştirme
İthal edilen ürünleri yerli üreterek ithal ikamesi sağlayan firmalara hibe.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •Üretilecek ürün Bakanlık'ın 'stratejik ürün listesi'nde olmalı
- •Yüksek teknoloji veya orta-yüksek teknoloji düzeyinde ürün
- •A.Ş. veya Ltd. Şti. — KOBİ tanımına uygunluk
- •Üretim tesisi ve kapasite planı gerekli
Stratejik ürün listesi Sanayi Bakanlığı tarafından güncellenir. Yazılım ürünleri de listede yer alabilir (savunma yazılımı, ERP, SCADA vb.).
Kapasite Geliştirme
KOBİ Gelişim Destek Programı
Büyüme aşamasındaki KOBİ'lerin çok yönlü gelişimine destek.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •KOBİS'e kayıtlı tüm KOBİ'ler
- •TÜBİTAK/KOSGEB projesi tamamlamış firmalar 'hızlı büyüme' şartından muaf
- •Çağrı bazlı — yılda 2-3 çağrı dönemi
- •Her çağrı farklı destek paketleri sunabilir
En geniş kapsamlı KOSGEB programı. Tek bir çağrıda birden fazla destek kategorisine başvurulabilir. 2025'te 3 çağrı dönemi açıldı.
Nitelikli Eleman Desteği
Sanayide Nitelikli Eleman Destekleme Programı
Teknopark ve Ar-Ge firmalarına nitelikli personel istihdamı desteği.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •Teknopark firmaları
- •Ar-Ge merkezi olan firmalar
- •İmalat sanayi firmaları
- •İstihdam edilen personel nitelikli (mühendis/uzman) olmalı
Teknopark teşvikleri (gelir vergisi istisnası) ile kombine edilebilir. Personel hem teşvik kapsamında hem KOSGEB desteği alabilir — farklı mekanizmalar.
Teknik Danışmanlık Desteği
KOBİ'lere Teknik Danışmanlık
Verimlilik, kalite, dijitalleşme konularında uzman danışmanlık desteği.
DESTEK DETAYI
UYGUNLUK KRİTERLERİ
- •KOBİS'e kayıtlı tüm KOBİ'ler
- •Danışman KOSGEB onaylı havuzdan seçilmeli
- •Dijitalleşme, verimlilik, ihracat, yönetim konuları
En basit başvuru sürecine sahip program. İlk kez KOSGEB'e başvuran firmalar için iyi bir başlangıç noktası.
Teknopark + TÜBİTAK + KOSGEB Kombine Destek
Üç destek mekanizmasını doğru kombinasyonla kullanmak, bir startup'ın ilk 3 yılında milyonlarca TL tasarruf ve hibe anlamına gelir.
AŞAMA BAZLI KOMBİNE STRATEJİ
| AŞAMA | AKSİYON | KOSGEB | TÜBİTAK | TEKNOPARK |
|---|---|---|---|---|
| 1. Kuruluş | Şirket kur (A.Ş./Ltd.) | Girişimcilik Desteği (1.5M TL) | 1512 BİGG (450K TL) | Kuluçka başvurusu |
| 2. İlk Ar-Ge | İlk Ar-Ge projesini başlat | — | 1507 KOBİ Başlangıç (%75) | Teşvikler başlıyor |
| 3. Büyüme | Ar-Ge çıktısını ticarileştir | Teknoyatırım (5M TL hibe) | 1501 Sanayi Ar-Ge | KDV istisnası (ürün) |
| 4. Ölçeklenme | Ekip genişlet, pazar aç | Nitelikli Eleman + Kapasite | Devam eden projeler | SGK + GV istisnası |
| 5. İhracat | Küresel pazara aç | Fuar katılımı desteği | — | İhracat KDV istisnası |
ÇİFTE FONLAMA YASAĞI — DİKKAT
- •Aynı gider kalemi hem KOSGEB hem TÜBİTAK'tan fonlanamaz (çifte fonlama yasak)
- •Aynı personel maaşı hem KOSGEB Nitelikli Eleman hem TÜBİTAK personel giderinden karşılanamaz
- •Aynı makine hem Teknoyatırım hem TÜBİTAK alet/teçhizat kaleminden fonlanamaz
- •Ancak FARKLI giderler farklı kaynaklardan desteklenebilir — personel TÜBİTAK'tan, makine KOSGEB'den
ÖRNEK: 5 KİŞİLİK STARTUP — İLK YIL KOMBİNE DESTEK
Teknopark Teşvikleri (4691)
5 kişilik firma: GV + SGK + KV + damga
~1.500.000 TL/yıl
TÜBİTAK 1507 Hibesi
%75 hibe x 500K TL proje (18 ay)
~375.000 TL
KOSGEB Girişimcilik
1.5M geri ödemeli + 150K hibe (genç girişimci)
~1.650.000 TL
KOSGEB Nitelikli Eleman
2 mühendis x 150K TL
~300.000 TL
Toplam İlk Yıl Destek
~3.825.000 TL
Teşvikler yıllık, hibeler proje süresi boyunca, KOSGEB geri ödemeli kısım 6 yıl vadeli
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmak için hibe, kredi, eğitim, danışmanlık ve yatırım desteği sağlayan kamu kuruluşudur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlıdır.
KOBİ tanımına uyan (≤250 çalışan, ≤500M TL ciro) ve KOBİS'e (KOSGEB Bilgi Sistemi) kayıtlı tüm A.Ş. ve Ltd. Şti.'ler başvurabilir. Esnaf, kooperatif ve bazı sektörler kapsam dışıdır.
Evet. Tüm KOSGEB desteklerine başvuru ücretsizdir. Başvurular kosgeb.gov.tr üzerinden KOBİS portalı aracılığıyla yapılır.
KOSGEB destekleri iki türdür: geri ödemesiz destek (hibe) ve geri ödemeli destek (faizsiz kredi). Program türüne göre değişir. Girişimcilik Desteği'nde 150K TL hibe + 300K TL geri ödemeli kredi vardır.
KOSGEB Bilgi Sistemi (KOBİS), KOSGEB'in online başvuru ve takip portalıdır. kosgeb.gov.tr üzerinden e-Devlet ile giriş yapılır. Firma bilgileri, KOBİ beyanı ve desteklere başvuru bu portal üzerinden yönetilir.
Evet. KOSGEB destekleri (yatırım, istihdam) ve TÜBİTAK hibeleri (Ar-Ge projesi) farklı mekanizmalardır ve kombine edilebilir. Ancak aynı gider kalemi iki kaynaktan fonlanamaz. TÜBİTAK projesini başarıyla tamamlayan firmalar KOSGEB Kapasite Geliştirme'de avantajlı konumdadır.
KOBİ Teknoyatırım Destek Programı, Ar-Ge veya yenilik projesi tamamlamış firmaların bu projeleri ticarileştirmesi için makine-ekipman yatırımına %50-60 hibe desteği sağlar (üst sınır 5M TL). TÜBİTAK veya teknopark projesi tamamlamış olmak başvuru şartıdır.
İş Geliştirme Desteği kapsamında: 1.500.000 TL'ye kadar %80 geri ödemeli destek + genç/kadın/engelli girişimcilere ek 150.000 TL. Desteklenen giderler: kira, personel, makine, yazılım, danışmanlık.
Teknopark firmalarına yönelik personel istihdam desteği. Kişi başı aylık 150.000 TL'ye kadar destek sağlanır. Nitelikli personel (mühendis, uzman) istihdamını teşvik eder.
Başvuru süreci programa göre değişir. Girişimcilik Desteği'nde online başvuru sonrası 30-60 gün içinde karar verilir. Teknoyatırım'da 60-90 gün sürebilir. Kapasite Geliştirme çağrı bazlıdır.
Evet. Teknopark firmaları KOBİ tanımına uyuyorsa tüm KOSGEB programlarından yararlanabilir. Teknopark teşvikleri (vergi) + KOSGEB desteği (yatırım/istihdam) + TÜBİTAK hibesi (Ar-Ge) kombine edilebilir.
İthal ikamesi veya yüksek teknoloji ürün geliştiren firmalar için %50 hibe (üst sınır 5M TL). Stratejik ürün listesi Bakanlık tarafından belirlenir. Yerli üretim teşviki odaklıdır.
KOBİ'lerin büyüme ve gelişimine yönelik çok yönlü destek programı. Eğitim, danışmanlık, fuar katılımı, belgelendirme, enerji verimliliği gibi kategorilerde destek sağlar. Yılda birden fazla çağrı açılır.
Hayır, çakışmaz. Teknopark teşvikleri vergi istisnası (gelir vergisi, KV, KDV), KOSGEB destekleri ise yatırım/istihdam/eğitim hibesidir. Farklı mekanizmalar olduğu için kombine edilir.
KOBİS kaydı, KOBİ beyannamesi, imza sirküleri, vergi levhası, son yıl bilanço/gelir tablosu ve programa özel belgeler (proje dosyası, teklif mektupları vb.). Detaylar programdan programa değişir.
Diğer Kapsamlı Rehberler
Teknopark başvurusu, TÜBİTAK hibeleri, yatırım ve ihracat rehberleri.