3'lü karşılaştırma (Serbest Bölge dahil) için: Teknopark vs Ar-Ge Merkezi vs Serbest Bölge
4691 vs 5746: Teknopark mı Ar-Ge Merkezi mi? 2026 Detaylı Karşılaştırma
Teknopark (4691) ve Ar-Ge Merkezi (5746) karşılaştırması: 12 kriterde detaylı analiz, vergi hesaplama örnekleri, KDV farkı, personel kuralları ve hangi firma için hangisi uygun?
Founders Turkey
Founders Turkey
Türkiye'de Ar-Ge teşviklerinden yararlanmanın iki ana yolu var: Teknopark (4691 sayılı Kanun) ve Ar-Ge Merkezi (5746 sayılı Kanun). İkisi de güçlü teşvikler sunar ama mekanizmaları farklıdır. Yanlış seçim yılda yüzbinlerce lira kayıp demektir.
Bu yazıda 12 kriterde detaylı karşılaştırma yaparak, firma profilinize göre hangisinin uygun olduğunu netleştiriyoruz.
12 Kriterde Karşılaştırma
| Kriter | Teknopark (4691) | Ar-Ge Merkezi (5746) |
|---|---|---|
| Lokasyon | TGB kampüsünde ofis zorunlu | Firmanın kendi tesisinde |
| Min personel | Yok (1 kişi yeterli) | 15 TZE (Tasarım Merkezi: 10) |
| GV istisnası | %80-95 (eğitime göre) | %80-95 (aynı oranlar) |
| KV mekanizması | Kazanç istisnası | %100 harcama indirimi |
| KDV istisnası | VAR (yazılım teslimi) | YOK |
| SGK desteği | %50 Hazine | %50 Hazine |
| Gümrük | Ar-Ge ithalatı muaf | Ar-Ge ithalatı muaf |
| Damga vergisi | İstisna | İstisna |
| Uzaktan çalışma (2026) | Bilişim %100, diğer %75 | Bilişim %100, diğer %75 |
| Fon ayırma | %3 (2M+ istisna) | %3 (aynı kural) |
| Onay makamı | Teknopark yönetimi | Bakanlık (daha uzun süreç) |
| Başvuru süresi | 1-3 ay | 3-6 ay |
En Kritik Fark: Kazanç İstisnası vs Harcama İndirimi
Bu fark hangi mekanizmanın daha avantajlı olduğunu belirler:
Teknopark: Kazanç İstisnası
TGB'de elde edilen kâr vergiden istisna. Kârlı firmalar için güçlü — ne kadar çok kâr, o kadar çok tasarruf.
Örnek: 5M TL kâr → Normal KV: 1.25M TL (%25). Teknopark: 500K TL (min %10). Tasarruf: 750K TL.
Ar-Ge Merkezi: Harcama İndirimi
Yıllık Ar-Ge harcamalarının %100'ü KV matrahından indirilir. Yüksek harcama + düşük kâr olan firmalar için güçlü.
Örnek: 10M TL Ar-Ge harcaması, 3M TL kâr → İndirim: 10M TL matrahtan düşülür → KV matrahı: 0 (hatta 7M TL taşınabilir indirim). Tasarruf: 750K TL + gelecek yıla 7M TL indirim hakkı.
Karar Kuralı
- ●Kâr > Ar-Ge harcaması → Teknopark daha avantajlı
- ●Ar-Ge harcaması > Kâr → Ar-Ge Merkezi daha avantajlı (indirim taşınır)
- ●Yazılım satışı yapıyorsanız → Teknopark (KDV istisnası farkı yaratır)
KDV İstisnası — Teknopark'ın Benzersiz Avantajı
Ar-Ge Merkezi'nde KDV istisnası YOKTUR. Teknopark'ta ise yazılım teslimlerinde %0 KDV.
Yıllık 3M TL yazılım satışı yapan firma:
- ●Teknopark: KDV = 0 TL
- ●Ar-Ge Merkezi: KDV = 600K TL (%20)
- ●Fark: 600K TL/yıl
Bu tek kriter bile birçok yazılım firması için teknopark'ı net daha avantajlı kılar.
10 Kişilik Firma: Toplam Maliyet Karşılaştırma
Senaryo: 10 kişi, ortalama 76K TL brüt, yıllık 3M TL kâr, 3M TL yazılım satışı
| Kalem | Teknopark | Ar-Ge Merkezi |
|---|---|---|
| GV tasarrufu | ~1.140.000 TL | ~1.140.000 TL |
| KV tasarrufu | ~750.000 TL | ~570.000 TL |
| KDV tasarrufu | ~600.000 TL | 0 TL |
| SGK tasarrufu | ~475.000 TL | ~475.000 TL |
| Damga tasarrufu | ~57.000 TL | ~57.000 TL |
| Kira maliyeti | -~600.000 TL | 0 TL |
| Net yıllık | ~2.422.000 TL | ~2.242.000 TL |
Teknopark: ~180K TL/yıl daha avantajlı (KDV istisnası farkı, kira maliyeti çıkılmış hali).
Karar Ağacı
Soru 1: Kaç kişilik Ar-Ge ekibiniz var?
- ●1-14 kişi → Teknopark (Ar-Ge Merkezi min 15 TZE)
- ●15+ kişi → Soru 2
Soru 2: Yazılım satışı yapıyor musunuz?
- ●Evet (SaaS, lisans) → Teknopark (KDV istisnası)
- ●Hayır (danışmanlık, outsource) → Soru 3
Soru 3: Kendi ofisinizde mi kalmak istiyorsunuz?
- ●Evet → Ar-Ge Merkezi
- ●Fark etmez → Maliyet karşılaştırması yapın
Soru 4: Kârınız mı yüksek, Ar-Ge harcamanız mı?
- ●Kâr yüksek → Teknopark (kazanç istisnası)
- ●Harcama yüksek → Ar-Ge Merkezi (harcama indirimi)
Kombine Kullanım
Aynı firma her ikisini birden kullanabilir:
- ●Teknopark'ta: yazılım geliştirme ekibi (KDV istisnası)
- ●Ar-Ge Merkezi'nde: donanım Ar-Ge ekibi (harcama indirimi)
Kural: Aynı personel ve proje ikisinde aynı anda kullanılamaz.
Sık Sorulan Sorular
15 kişi olmadan Ar-Ge Merkezi kurulabilir mi? Hayır. 15 TZE (tam zamanlı eşdeğer) zorunlu. Yarı zamanlı personel hesaba katılır (2 yarı zamanlı = 1 TZE).
Tasarım Merkezi farkı nedir? Tasarım Merkezi 5746 kapsamında, min 10 TZE ile kurulur. Aynı teşviklerden yararlanır. Endüstriyel tasarım, UX/UI araştırma gibi alanlar kapsamda.
İkisinden aynı anda yararlanabilir miyim? Evet, farklı projeler ve personellerle. Aynı kişi/proje ikisinde aynı anda olamaz.
Sonuç
- ●15 kişiden az → Teknopark tek seçenek
- ●Yazılım satışı → Teknopark (KDV istisnası)
- ●Kendi ofis + yüksek Ar-Ge harcaması → Ar-Ge Merkezi
- ●Büyük firma → Kombine kullanım en avantajlı
👉 Detaylı rehberler:
İLGİLİ YAZILAR
Türk Firmalar AB Hibelerine Nasıl Başvurur? Horizon Europe ve EIC Accelerator 2026
Türk firmalar için AB hibe programları: Horizon Europe (€95.5B), EIC Accelerator (€2.5M hibe + €15M yatırım), COSME, Erasmus for YE. Konsorsiyum kurma, başvuru süreci, TÜBİTAK NCP desteği ve uygunluk koşulları.
Freelancer Yazılımcı Vergi Rehberi 2026: %80 İstisna, Döviz Kuralları, Teknopark
Freelancer yazılımcılar için 2026 vergi rehberi: GVK 20/B %80 yazılım istisnası hesaplama, yurtdışı gelir döviz getirme kuralları, şahıs vs limited, teknopark geçişi ve vergi takvimi.
KOSGEB Girişimcilik Desteği 2026: 1.5 Milyon TL Nasıl Alınır? Şartlar ve Başvuru
KOSGEB Girişimci Destek Programı 2026: İş Geliştirme 1.5M TL geri ödemeli, İş Kurma 20K hibe, genç/kadın girişimciye +150K ek destek. Başvuru şartları, çağrı dönemleri, desteklenen giderler ve adım adım rehber.
Daha fazla rehber ve analiz
10 kapsamlı rehber, ~70.000 kelime — Türkiye girişimcilik ekosistemi için.