KOBİ mali kriteri 500M TL'den 1 milyar TL'ye yükseltilmiştir (7 Ağustos 2025 CB Kararı). Bu, daha fazla firmanın %75 hibe oranından yararlanmasını sağlar.
TÜBİTAK 1501 Başvurusu Nasıl Yapılır? 2026 Detaylı Hibe Rehberi
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı 2026: KOBİ'ye %75 hibe, başvuru adımları, PRODiS portal kullanımı, hakem değerlendirme kriterleri, bütçe hazırlama ve panel sunumu ipuçları.
Founders Turkey
Founders Turkey
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, Türkiye'nin en büyük ve en çok başvuru alan Ar-Ge hibe programıdır. 2025 yılında toplam 3.100 firmaya 14,4 milyar TL destek sağlamıştır. KOBİ'lere %75, büyük firmalara %40 oranında geri ödemesiz hibe sunar.
Bu yazıda 1501 programına nasıl başvurulacağını — PRODiS portal kaydından hakem değerlendirmesine, bütçe hazırlamaktan panel sunumuna kadar — detaylı olarak anlatıyoruz.
1501 Program Özeti
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Hibe oranı | KOBİ: %75, büyük firma: %40 |
| Bütçe üst sınırı | Yok — proje bütçesi serbest |
| Proje süresi | Max 36 ay (24 ay + 1 uzatma) |
| Çağrı dönemi | Yılda 2 kez: Ocak-Mart + Temmuz-Ağustos |
| Avans | Bütçenin %30'u, max 2.000.000 TL |
| Fizibilite eşiği | 10M TL+ projeler için ekonomik fizibilite zorunlu |
| Başvuru sistemi | PRODiS (eteydeb.tubitak.gov.tr), e-imza zorunlu |
Kimler Başvurabilir?
Türkiye'de yerleşik sermaye şirketi (A.Ş. veya Ltd. Şti.) statüsündeki her firma başvurabilir. Şahıs şirketi, esnaf, kooperatif veya dernek başvuramaz. Firmanın daha önce TÜBİTAK desteği almış olması gerekmez — ilk proje de kabul edilir.
KOBİ tanımı (2025 güncellemesi ile):
- ●Mikro: <10 çalışan, <10M TL ciro
- ●Küçük: <50 çalışan, <100M TL ciro
- ●Orta: <250 çalışan, <1 milyar TL ciro (eski: 500M TL)
Başvuru Süreci — 9 Adım
1. PRODiS Kaydı (1-2 gün)
TÜBİTAK'ın online proje başvuru sistemi olan PRODiS'e (eteydeb.tubitak.gov.tr) firma kaydı yapılır. "Kurulus Islemleri" menüsünden ön kayıt sorumlusu olarak kayıt olursunuz. E-imza sertifikası zorunludur — önceden edinin ve test edin.
2. Çağrı Dönemini Bekleyin
Yılda 2 çağrı açılır:
- ●1. Çağrı: Ocak başı açılır, Mart sonu kapanır (2026-1: son tarih 30 Mart 2026)
- ●2. Çağrı: Temmuz başı açılır, Ağustos sonu kapanır
Çağrı metni tubitak.gov.tr'de yayınlanır. Çağrı metni önemli — bazen öncelikli alanlar, özel koşullar veya bütçe sınırlamaları belirtilir.
3. Proje Önerisi Hazırlığı (2-4 hafta)
PRODiS üzerinden proje formu (AGY100/101) doldurulur. Formun ana bölümleri:
Proje Özeti: 1 paragraf — ne yapacaksınız, neden önemli, ne sonuç bekliyor.
Projenin Amacı ve Kapsamı: Çözülen problem, önerilen çözüm, teknolojik yenilik unsuru. Bu bölüm hakem değerlendirmesinde en yüksek puanı taşır. "Mevcut çözümlerden farkınız ne?" sorusuna net cevap verin.
Yöntem ve Araçlar: Kullanılacak algoritmalar, mimariler, teknolojiler. Neden bu yöntemi seçtiğinizi gerekçelendirin. Literatür referansları gösterin.
İş Paketleri ve Zaman Planı: Her iş paketi için başlangıç-bitiş ayı, çıktı (deliverable), sorumlu personel. İş paketleri arası bağımlılıklar.
Bütçe: Kalem bazlı — personel, alet/teçhizat, malzeme, seyahat, danışmanlık, YMM gideri.
Proje Ekibi: Her personelin CV özeti, projede rolü, aylık çalışma süresi.
4. Online Başvuru (1 gün)
PRODiS'te tüm bölümleri tamamladıktan sonra e-imza ile onaylayıp gönderirsiniz. Çağrı kapanış tarihinden önce gönderilmeli — son güne bırakmayın, sistem yoğunluğunda sorun çıkabilir.
5. Ön Değerlendirme (2-4 hafta)
TÜBİTAK uzmanları başvurunuzu şekil ve uygunluk açısından kontrol eder. Eksik belge veya form hatası varsa tamamlama fırsatı verilir. Bu aşamada teknik değerlendirme yapılmaz.
6. Hakem Değerlendirmesi (4-8 hafta)
Projenize 2-5 bağımsız hakem atanır (çoğunlukla 3 hakem). Hakemler akademisyen veya sektör uzmanıdır. Her hakem bağımsız olarak 3 boyutta değerlendirir:
Boyut 1 — Ar-Ge İçeriği ve Yenilik (30/100 puan): Teknolojik yenilik düzeyi, mevcut çözümlerden farkı, bilimsel temel.
Boyut 2 — Proje Planı ve Altyapı (25/100 puan): Metodoloji uygunluğu, iş paketlerinin tutarlılığı, ekip yetkinliği, bütçe gerçekçiliği.
Boyut 3 — Ekonomik Etki (15/100 puan): Ticarileşme potansiyeli, pazar büyüklüğü, istihdam ve ihracat katkısı.
Eşik değeri: 60/100 — herhangi bir boyutta eşik altı puan alan proje reddedilir.
Ek puanlar:
- ●Ticarileşme performansı: -1 ile +5 puan (önceki TEYDEB projelerinin satış verileri)
- ●Öncelikli alan: +5 puan (Bakanlık belirlediği stratejik alanlar)
7. Panel Sunumu (1 gün)
Hakem puanları toplandıktan sonra firma panele davet edilir:
- ●Süre: 20 dakika sunum + 15 dakika soru-cevap
- ●Panel: Hakemler + TÜBİTAK uzmanları
Panel ipuçları:
- ●İlk 3 dakikada "problem → çözüm → fark" üçgenini kurun
- ●Demo veya prototip mutlaka gösterin
- ●Hakem raporundaki zayıf noktaları proaktif adresleyin
- ●"Bilmiyorum ama araştıracağım" demek uydurma cevaptan güçlüdür
- ●20 dakikayı aşmayın — organizasyon becerisi de değerlendirilir
8. Karar (2-4 hafta)
Sonuç: Kabul, şartlı kabul (revizyon istemi) veya red.
- ●Şartlı kabul: 30 gün içinde revizyon yapılır
- ●Red: İtiraz hakkı var (TÜBİMER üzerinden)
9. Sözleşme ve Başlangıç (2 hafta)
Kabul sonrası proje sözleşmesi imzalanır. Başlangıç tarihi belirlenir. İlk dönem harcamaları desteklenmeye başlar. Avans talep edilebilir (bütçenin %30'u, max 2M TL).
Bütçe Hazırlama Rehberi
Doğru bütçe hazırlamak hem kabul şansını artırır hem hibe ödemesinde sorun yaşanmamasını sağlar.
Kalem Dağılımı
| Kalem | Tipik Oran | Kural |
|---|---|---|
| Personel gideri | %60-75 | Brüt ücret + SGK. TÜBİTAK'ın pozisyon bazlı üst sınırları var |
| Alet/teçhizat/yazılım | %10-20 | 100K TL+ demirbaşlar amortisman ile |
| Malzeme/sarf | %5-10 | Prototip malzemesi, komponent |
| Seyahat | %2-5 | Ekonomi sınıfı ulaşım + konaklama |
| Danışmanlık/dış hizmet | Max %20 | Aşarsa güçlü gerekçe gerekli |
| YMM raporu | %1-2 | Mali rapor onaylama gideri |
Sık Yapılan Bütçe Hataları
- ●Personel giderini %60'ın altında tutmak → hakemde "gerçekçi değil" izlenimi
- ●Danışmanlığı %20'nin üstüne çıkarmak → otomatik sorgulama
- ●Fahiş fiyat yazmak → piyasa karşılaştırması yapılır
- ●KDV dahil fiyat yazmak → bütçeler KDV hariç tutarlarla
1501 mi 1507 mi? Karar Rehberi
| Soru | 1501 | 1507 |
|---|---|---|
| KOBİ misiniz? | Her ölçek | Yalnızca KOBİ |
| İlk Ar-Ge projeniz mi? | Her deneyim seviyesi | İdeal |
| Bütçe 3M TL'nin üstünde mi? | Evet → 1501 | 3M TL sınırı var |
| 5'ten fazla TÜBİTAK projeniz oldu mu? | Sınırsız | Max 5 |
Özet: İlk projeniz ve KOBİ iseniz 1507 ile başlayın. 5 projeyi tamamladıktan sonra veya büyük bütçeli projeler için 1501'e geçin.
Teknopark + TÜBİTAK Kombine Stratejisi
TÜBİTAK hibesi (nakit) + teknopark teşvikleri (vergi istisnası) farklı mekanizmalardır ve aynı proje için kombine edilebilir:
- ●TÜBİTAK: Ar-Ge harcamalarının %75'i nakit hibe
- ●Teknopark: Personel gelir vergisi %80-95 istisna + KV istisnası + KDV istisnası
10 kişilik firma için yıllık toplam: ~5-6M TL (hibe + vergi tasarrufu).
KOSGEB destekleri de eklendiğinde (Teknoyatırım, Nitelikli Eleman) toplam ~7M TL'yi aşar.
Sık Sorulan Sorular
TÜBİTAK hibesi geri ödenir mi? Hayır. TEYDEB hibeleri karşılıksız destek olup geri ödenmez.
Başvurum reddedildi, ne yapmalıyım? Red sınırı yoktur — hakem geri bildirimlerini dikkate alarak projeyi revize edin ve sonraki çağrıda tekrar başvurun. Detaylı red sebebi analizi ve çözüm önerileri için TÜBİTAK başvuru red sebepleri yazımıza bakın.
Şahıs şirketi başvurabilir mi? Hayır. TÜBİTAK TEYDEB programlarına yalnızca sermaye şirketleri (A.Ş. veya Ltd.) başvurabilir.
Birden fazla proje aynı anda yürütülebilir mi? Evet. Ancak aynı personel farklı projelerde toplam aylık 30 günü (180 saati) aşamaz.
Sonuç
TÜBİTAK 1501, doğru hazırlıkla erişilebilir bir hibe programıdır. Anahtar: güçlü teknolojik yenilik tanımı, gerçekçi bütçe, deneyimli ekip ve ikna edici panel sunumu.
Tüm TEYDEB programlarının (1501, 1507, 1512 BİGG, 1511, 1515, 1601) detaylı açıklaması, genel kurallar, raporlama gereksinimleri ve 20 SSS için:
👉 TÜBİTAK Destek Programları Rehberi — 7 Bölüm
İlgili Rehberler
- ●Teknopark Başvuru Rehberi — 4691 teşvikler + TÜBİTAK kombine strateji
- ●KOSGEB Destek Rehberi — Teknopark + TÜBİTAK + KOSGEB üçlü strateji
- ●Startup Yatırım Rehberi — Hibe + yatırım birlikte
- ●Şirket Kurma Rehberi — TÜBİTAK başvurusu için A.Ş./Ltd. gerekli
İLGİLİ YAZILAR
Türk Firmalar AB Hibelerine Nasıl Başvurur? Horizon Europe ve EIC Accelerator 2026
Türk firmalar için AB hibe programları: Horizon Europe (€95.5B), EIC Accelerator (€2.5M hibe + €15M yatırım), COSME, Erasmus for YE. Konsorsiyum kurma, başvuru süreci, TÜBİTAK NCP desteği ve uygunluk koşulları.
4691 vs 5746: Teknopark mı Ar-Ge Merkezi mi? 2026 Detaylı Karşılaştırma
Teknopark (4691) ve Ar-Ge Merkezi (5746) karşılaştırması: 12 kriterde detaylı analiz, vergi hesaplama örnekleri, KDV farkı, personel kuralları ve hangi firma için hangisi uygun?
Freelancer Yazılımcı Vergi Rehberi 2026: %80 İstisna, Döviz Kuralları, Teknopark
Freelancer yazılımcılar için 2026 vergi rehberi: GVK 20/B %80 yazılım istisnası hesaplama, yurtdışı gelir döviz getirme kuralları, şahıs vs limited, teknopark geçişi ve vergi takvimi.
Daha fazla rehber ve analiz
10 kapsamlı rehber, ~70.000 kelime — Türkiye girişimcilik ekosistemi için.