Startup Muhasebe Rehberi 2026: İlk Günden
Startup muhasebesi. Beyanname takvimi, nakit akışı, TÜBİTAK mali rapor, YMM seçimi ve yatırımcı due diligence.
Birçok startup kurucusu muhasebeyi "sıkıcı ama zorunlu" bir iş olarak görür. Oysa doğru finansal altyapı kurulmadan ne yatırım alınabilir ne teşviklerden tam faydalanılabilir. Bu rehber, ilk gün muhasebecisi seçiminden Seri A due diligence'a kadar her şeyi kapsıyor.
İlk 30 Gün: Temel Kurulum
Muhasebeci Seçimi
| Kriter | Temel Muhasebeci | Startup-Deneyimli | YMM (Yeminli) |
|---|---|---|---|
| Aylık ücret | ₺3.000-5.000 | ₺6.000-10.000 | ₺12.000-20.000 |
| Beyanname | ✅ | ✅ | ✅ |
| Teşvik danışmanlığı | ❌ | ✅ | ✅ |
| TÜBİTAK mali rapor | ❌ | Sınırlı | ✅ (tasdik yetkisi) |
| Yatırımcı raporlama | ❌ | ✅ | ✅ |
| Vergi planlaması | ❌ | ✅ | ✅ |
Önerimiz: Başlangıçta startup-deneyimli muhasebeci (₺6-10K/ay). TÜBİTAK projesi aldığınızda veya Seri A öncesi YMM'ye geçin.
İlk Gün Yapılacaklar
- ●e-Fatura mükellefiyet aktivasyonu (zorunlu olabilir)
- ●e-Defter başvurusu
- ●Ba-Bs formları için hazırlık
- ●Banka hesabı — iş bankacılığı (kişisel hesap KULLANMAYIN)
- ●Kasa defteri tutmaya başlayın
- ●Stopaj beyannamesi takvimini kurun
Aylık Beyanname Takvimi
| Gün | Beyanname | Açıklama |
|---|---|---|
| 7 | SGK bildirge | Personel SGK primleri |
| 14 | Muhtasar | GV stopajı + damga vergisi |
| 24 | KDV | Aylık KDV beyannamesi |
| 26 | Ba-Bs | Alış/satış bildirim formu |
| Son gün | SGK ödeme | Prim ödemeleri |
Teknopark'ta: GV stopajı istisnası nedeniyle muhtasar beyannamesinde Ar-Ge personeli ayrı gösterilir. Muhasebecinin teknopark deneyimi kritik.
Nakit Akışı Yönetimi
Startup Cash Flow Kuralları
- ●Minimum 6 ay runway tutun — her zaman
- ●Burn rate takibi: Haftalık dashboard
- ●Gelir tahmininde muhafazakâr olun — %30 düşük varsayın
- ●Gider tahmininde liberal olun — %20 yüksek varsayın
- ●TÜBİTAK/KOSGEB ödemeleri gecikebilir — buna güvenmeyin
Basit Cash Flow Tablosu (Aylık)
Dönem başı nakit: ₺500.000
(+) Müşteri gelirleri: ₺120.000
(+) TÜBİTAK hibe ödemesi: ₺80.000
(-) Personel maliyeti: ₺180.000
(-) AWS/Sunucu: ₺15.000
(-) Ofis/kira: ₺10.000
(-) Diğer gider: ₺20.000
= Dönem sonu nakit: ₺475.000
Burn rate: ₺25.000/ay
Runway: 19 ay
Teknopark & TÜBİTAK Mali Raporlama
Teknopark Aylık Bildirimler
- ●Personel listesi (giriş/çıkış)
- ●Proje ilerleme raporu (6 ayda bir)
- ●SGK bildirgeleri (teknopark adresiyle)
- ●Ciro beyanı (yıllık)
TÜBİTAK Dönem Raporu
- ●Mali dönem raporu: Her 6 ayda bir
- ●Harcama kalemleri: Personel, malzeme, seyahat, danışmanlık, patent
- ●YMM tasdik: Dönem bitiminde YMM mali raporu hazırlar
- ●AGY300 formu: Online harcama girişi
- ●Ek belgeler: Fatura, sözleşme, bordro, banka dekontu
Sık yapılan hatalar:
- ●Bütçe kalemlerinden sapma (%20'den fazla → onay gerekir)
- ●Personel SGK bildirgesi eksikliği
- ●Harcama dönemine ait olmayan fatura
- ●KDV'li fatura (teknopark'ta KDV istisna — dikkat!)
Yatırımcı Due Diligence Hazırlığı
Yatırımcıların İstediği Finansallar
Seed:
- ●Son 12 ay P&L (gelir-gider tablosu)
- ●MRR/ARR trendi
- ●Burn rate ve runway
- ●Cap table (ortaklık tablosu)
Seri A:
- ●Son 24 ay denetlenmiş finansallar
- ●Birim ekonomisi (CAC, LTV, payback)
- ●Gelir projeksiyonu (3 yıllık)
- ●SGK, vergi borcu yoktur yazısı
Temiz Tutmanız Gerekenler
- ●Kişisel ve iş harcamalarını karıştırmayın — ayrı banka hesabı
- ●Faturasız harcama yapmayın — her şeyin belgesi olsun
- ●İlişkili taraf işlemleri belgeleyin — kurucu maaşı, şirkete borç
- ●Stock option/vesting kayıtlarını tutun
- ●Vergi borcu birikmesine izin vermeyin
Vergi Takvimi ve Planlama
Yıllık Vergi Takvimi
| Ay | Eylem |
|---|---|
| Ocak | Geçen yıl kapanışı, defter tasdik |
| Şubat | Yıllık gelir vergisi beyannamesi hazırlığı |
| Mart | Gelir vergisi beyannamesi |
| Nisan | Kurumlar vergisi beyannamesi |
| Haziran | Geçici vergi (1. dönem) |
| Eylül | Geçici vergi (2. dönem) |
| Kasım | Geçici vergi (3. dönem) |
| Aralık | Yıl sonu kapanış hazırlığı |
Teknopark Vergi Optimizasyonu
- ●GV istisnası aylık muhtasar'da uygulanır → nakit akışı etkisi anında
- ●KV istisnası yıl sonunda → geçici vergi dönemlerinde de avantaj
- ●KDV istisnası aylık KDV beyannamesinde → müşteriye faturada belirtilir
- ●SGK desteği aylık → Hazine ödemesi 2-3 ay gecikebilir
Araçlar
| İhtiyaç | Önerilen |
|---|---|
| Muhasebe yazılımı | Paraşüt, Logo, Mikro |
| Fatura kesme | Paraşüt, Kolaybi |
| Nakit takip | Excel başlangıçta, sonra Parasut |
| TÜBİTAK mali | AGY300 Portal |
| Yatırımcı raporlama | Google Sheets → Notion → Carta |
Beyanname Detayları: Her Beyanname Ne İçerir?
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (Aylık, 14. gün)
Çalışanların gelir vergisi stopajı ve SGK primlerini birlikte raporlar:
| Bölüm | İçerik | Dikkat Noktası |
|---|---|---|
| GV Stopajı | Her çalışanın brüt maaşından kesilen GV | Teknopark'ta %80-95 istisna ayrı gösterilmeli |
| SGK Primleri | İşçi + işveren payı bildirimi | Teknopark: %50 Hazine desteği ayrı hesaplanır |
| Damga Vergisi | Sözleşmeler üzerinden | Teknopark'ta istisna |
Teknopark uyarısı: Ar-Ge personeli ve diğer personel ayrı sütunlarda gösterilir. Muhasebecinin teknopark muhtasar formatını bilmesi zorunludur.
KDV Beyannamesi (Aylık, 24. gün)
| Bölüm | İçerik | Teknopark Farkı |
|---|---|---|
| Hesaplanan KDV | Satışlardan tahsil edilen KDV | Yazılım satışı: %0 (istisna) |
| İndirilecek KDV | Alışlardaki KDV | Normal indirim |
| Ödenecek/devreden | Fark | Genellikle devreden KDV oluşur |
Devreden KDV sorunu: Teknopark'ta yazılım satışlarında KDV alınmaz ama giderlerde KDV ödenir. Bu nedenle sürekli devreden KDV birikir. İade mekanizması uygulanabilir ama prosedür karmaşıktır — YMM gerektirebilir.
Kurumlar Vergisi Beyannamesi (Nisan)
| Bölüm | İçerik | Hesaplama |
|---|---|---|
| Toplam gelir | Tüm gelir kalemleri | Brüt satış, faiz, kur farkı |
| İndirimler | Giderler, istisna, zarar mahsubu | Teknopark kazanç istisnası burada |
| Matrah | Vergiye tabi kâr | Gelir - gider - istisna |
| KV oranı | %25 (2026) | Matrah × %25 |
| Teknopark istisnası | Kazanç istisnası | Min %10 KV (fon ayırma) |
Ba-Bs Formları (Aylık, 26. gün)
Aylık 5.000 TL ve üzeri alış-satış işlemleri bildirilir:
- ●Ba: Alış bildirim formu
- ●Bs: Satış bildirim formu
- ●Her müşteri/tedarikçi ayrı satırda
- ●KDV dahil tutarlar yazılır
Muhasebe Yazılımları Detaylı Karşılaştırma
| Yazılım | Aylık Ücret | E-fatura | Teknopark Uyumu | TÜBİTAK Rapor | Yatırımcı Rapor | En İyi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Parasut | 500-1.500 TL | Dahil | İyi | Sınırlı | İyi | Startup |
| Kolaybi | 200-800 TL | Dahil | Orta | Yok | Sınırlı | Freelancer |
| Logo | 1.000-5.000 TL | Dahil | İyi | İyi | İyi | KOBİ |
| Mikro | 1.000-3.000 TL | Dahil | İyi | İyi | Orta | KOBİ |
| Luca | 800-2.000 TL | Dahil | İyi | Yok | Sınırlı | Küçük firma |
| Xero | $25-65 | Eklenti | Yok | Yok | Mükemmel | Global firma |
| QuickBooks | $25-80 | Eklenti | Yok | Yok | İyi | Global firma |
Tavsiye: Türkiye'de faaliyet gösteren startup'lar için Parasut (basit, startup-friendly) veya Logo (kapsamlı, teknopark desteği) en uygun seçeneklerdir. Global açılım varsa Xero veya QuickBooks ikinci yazılım olarak kullanılabilir.
Teknopark Muhasebe Detayları
Teknopark'ta muhasebe standart firmadan farklı çalışır. Bilinmesi gereken kritik noktalar:
Gelir Ayrıştırması
Teknopark geliri ve diğer gelir mutlaka ayrı izlenmelidir:
| Gelir Türü | KV İstisnası | KDV | Muhasebe Kodu |
|---|---|---|---|
| Teknopark yazılım satışı (ürün) | İstisna | %0 | Ayrı hesap |
| Teknopark yazılım satışı (sipariş) | İstisna | %20 (KDV var) | Ayrı hesap |
| Teknopark dışı gelir | Normal vergi | %20 | Ayrı hesap |
| Faiz geliri | Normal vergi | — | Finans hesabı |
| Kur farkı geliri | Tartışmalı | — | Finans hesabı |
Kritik: Teknopark dışı gelire istisna uygulamak denetimde ciddi ceza getirir.
Fon Ayırma Yükümlülüğü
Teknopark'ta 2M TL ve üzeri kazanç istisnası kullanan firmalar, istisna tutarının %3'ünü TÜBİTAK tarafından yönetilen fona aktarmak zorundadır:
- ●Fon ayırma: Yıllık KV beyannamesi döneminde
- ●Hesaplama: İstisna edilen kazanç × %3
- ●Ödeme: TÜBİTAK hesabına banka havalesi
- ●Ceza: Ayırmamanın cezası istisna tutarının kaybedilmesidir
YMM Zorunluluğu
Teknopark'ta aşağıdaki durumlarda YMM (Yeminli Mali Müşavir) zorunludur:
| Durum | YMM Zorunlu mu? | Yaklaşık Maliyet |
|---|---|---|
| KDV iade talebi | Evet | 12.000-20.000 TL/yıl |
| TÜBİTAK mali rapor | Evet | 15.000-25.000 TL/dönem |
| 10M+ TL ciro | Evet (tam tasdik) | 20.000-40.000 TL/yıl |
| Yatırım due diligence | Fiilen evet | Proje bazlı |
Yatırımcı Finansal Raporlama Standartları
Aylık Yatırımcı Raporu İçeriği
Yatırım aldıktan sonra (genellikle term sheet'te belirtilir) aylık veya çeyreklik rapor göndermeniz gerekir:
| Bölüm | İçerik | Format |
|---|---|---|
| KPI dashboard | MRR, kullanıcı, churn, CAC | Grafik + tablo |
| P&L özeti | Gelir - gider - kâr/zarar | Tablo |
| Cash position | Banka bakiyesi, runway | Tek sayı + trend |
| Highlights | 3-5 önemli gelişme | Bullet points |
| Challenges | 2-3 zorluk + çözüm planı | Dürüst, net |
| Ask | Yatırımcıdan ne istiyorsunuz | Spesifik (intro, feedback) |
Cap Table Yönetimi
Ortaklık tablosu (cap table) her yatırım turundan önce ve sonra güncel tutulmalıdır:
| Ortak | Pre-Seed | Seed Sonrası | Seri A Sonrası |
|---|---|---|---|
| Kurucu 1 | %50 | %40 | %30 |
| Kurucu 2 | %30 | %24 | %18 |
| ESOP havuzu | %10 | %10 | %12 |
| Melek yatırımcı | %10 | %8 | %6 |
| Seed VC | — | %18 | %14 |
| Seri A VC | — | — | %20 |
Araçlar: Başlangıçta Google Sheets yeterli. Seri A'dan sonra Carta veya Capdesk kullanılmalıdır.
Vergi Planlaması: Yıl Sonu Optimizasyonu
Her yılın son çeyreğinde yapılması gereken vergi planlaması adımları:
| Ay | Eylem | Neden |
|---|---|---|
| Ekim | Gelir/gider projeksiyonu çıkarın | KV matrahı tahmini |
| Kasım | Ertelenen giderleri gerçekleştirin | Matrahı düşürme fırsatı |
| Kasım | Ar-Ge personeli değerlendirmesi | İstisna kapsamı kontrol |
| Aralık | Fatura kesim zamanlaması | Gelir kaydırma (yasal sınırlar içinde) |
| Aralık | TÜBİTAK dönem raporu hazırlığı | YMM randevusu alın |
| Aralık | Fon ayırma hesaplaması | %3 fon yükümlülüğü |
| Ocak | YMM tasdik sözleşmesi | Yeni yıl için |
İlgili:
- ●Şirket Kurma Maliyet Hesaplayıcı — kuruluş ve aylık gider
- ●Teşvik Hesaplayıcı — teknopark vergi tasarrufu
- ●Şirket Kurma Rehberi — A.Ş. vs Ltd. karar
- ●TÜBİTAK Rehberi — hibe başvurusu
- ●TÜBİTAK Bütçe Hazırlama
- ●Teknopark Denetim Süreci
- ●Destek Bul — size uygun teşvik
- ●Başarı Hikayeleri — mali yapılanma örnekleri
İLGİLİ YAZILAR
AB Hibeleri: Türk Firmalar Nasıl Başvurur?
Türk firmalar için AB hibe rehberi. Horizon Europe, EIC Accelerator, COSME başvuru süreci ve stratejiler.
Ar-Ge Teşvik Karşılaştırma: 4691 vs 5746
Teknopark (4691) ve Ar-Ge Merkezi (5746) karşılaştırma. GV, SGK, KV, KDV farkları ve karar rehberi.
Freelancer Yazılımcı Vergi Rehberi 2026
Freelancer yazılımcılar için 2026 vergi rehberi. Şahıs, Ltd., teknopark modelleri, %80 istisna şartları ve vergi optimizasyonu.
Bu Yazıyı Beğendiniz mi?
Her hafta böyle detaylı analizler, teşvik haberleri ve girişimci rehberleri.
Daha fazla rehber ve analiz
10 kapsamlı rehber, ~70.000 kelime — Türkiye girişimcilik ekosistemi için.