TÜBİTAK Proje Bütçesi Nasıl Hazırlanır?
TÜBİTAK bütçe hazırlama. Kabul edilen kalemler, dağılım kuralları, örnek bütçe ve 7 yaygın hata.
TÜBİTAK başvurusunda proje bütçesi en kritik bölümdür. Hakem heyeti bütçeyi detaylı inceler — gerçekçi olmayan, şişirilmiş veya eksik bütçeler ret sebebidir. Bu rehber, kabul gören bütçe hazırlamanın inceliklerini anlatıyor.
Bütçe Kalemleri
1. Personel Giderleri (%60-70)
En büyük kalem. Proje ekibinin brüt maaşları + SGK işveren payı.
Kabul edilen:
- ●Proje ekibindeki Ar-Ge personeli brüt maaşı
- ●SGK işveren payı
- ●Proje yöneticisi maaşı (kısmi — %50-100 ayrılma oranıyla)
- ●Stajyer maaşı (sınırlı)
Reddedilen:
- ●Muhasebeci, sekreter, satış personeli
- ●İK departmanı
- ●Genel müdür (proje işi yapmıyorsa)
- ●Projede çalışmayan personel
İpucu: Personel ayrılma oranını gerçekçi yazın. Proje yöneticisi %100 ayrılma → şüpheli. %30-50 daha makul.
2. Seyahat Giderleri (%3-5)
Kabul edilen:
- ●Konferans katılımı (proje konusuyla ilgili)
- ●Müşteri ziyareti (pilot test, saha çalışması)
- ●Proje ortağı ziyareti
Reddedilen:
- ●Genel iş seyahati
- ●Turizm amaçlı
- ●Business class (ekonomi zorunlu)
3. Alet/Teçhizat (%5-10)
Kabul edilen:
- ●Geliştirme bilgisayarları (MacBook, iş istasyonu)
- ●Test cihazları
- ●Prototip malzemesi
Reddedilen:
- ●Genel ofis mobilyası
- ●Klima, buzdolabı
- ●Araç
4. Yazılım/Hizmet Alımı (%10-15)
Kabul edilen:
- ●AWS/Azure/GCP bulut hizmeti
- ●Yazılım lisansları (proje için gerekli)
- ●Danışmanlık (teknik, belirli uzmanlık)
- ●Test hizmeti (penetrasyon testi, kullanılabilirlik)
Reddedilen:
- ●Genel muhasebe yazılımı
- ●Ofis yazılımları (Office 365 vb.)
- ●Pazarlama harcaması
- ●Hukuk danışmanlığı
5. Malzeme (%5-10)
Donanım projeleri için. Yazılım projelerinde minimal.
6. Patent/Marka (%1-3)
- ●TÜRKPATENT başvuru harcı
- ●Patent vekil ücreti
- ●Uluslararası patent (PCT)
Bütçe Dağılım Kuralları
| Kalem | Minimum | Maximum | İdeal |
|---|---|---|---|
| Personel | — | %70 | %60-65 |
| Seyahat | — | %10 | %3-5 |
| Alet/Teçhizat | — | %20 | %5-10 |
| Yazılım/Hizmet | — | %25 | %10-15 |
| Malzeme | — | %30 | %5 (yazılımda) |
| Genel gider | Sabit %10 | Sabit %10 | %10 (otomatik) |
Genel gider: TÜBİTAK otomatik olarak diğer kalemlerin %10'u kadar genel gider ekler. Ayrıca yazmanıza gerek yok.
1507 vs 1501 Bütçe Farkları
| Kriter | 1507 (KOBİ) | 1501 (Sanayi) |
|---|---|---|
| Max bütçe | 3M TL | Sınırsız |
| Hibe oranı | %75 | %60 (büyük), %75 (KOBİ) |
| Dönem | 18 ay | 36 ay |
| Personel sınırı | Yok | Yok |
| Danışmanlık max | Bütçenin %20'si | Bütçenin %20'si |
Yaygın Bütçe Hataları
- ●Şişirilmiş maaşlar: Piyasa ortalamasının çok üstünde brüt maaş → hakem şüphelenir
- ●Personel %90+: Neredeyse tüm bütçe personel → "bu proje mi yoksa maaş desteği mi?"
- ●Belirsiz danışmanlık: "Genel danışmanlık" → spesifik olun, uzmanlık alanı belirtin
- ●Gereksiz donanım: 50K TL MacBook Pro → piyasa fiyatını geçmeyin
- ●AWS bütçesi abartılı: Aylık $10K AWS → gerçekçi mi? Hesaplama gösterin
- ●Dönem dağılımı düz: Her dönem eşit bütçe → doğal olarak başlangıç düşük, ortası yüksek olmalı
- ●Bütçe gerekçesi eksik: Rakam yazmak yetmez, neden bu kadar gerekli açıklayın
Onay Oranını Artırma İpuçları
- ●Piyasa araştırması referans verin — maaşlar için Glassdoor, AWS için fiyat kalkulatör
- ●Detaylı gerekçe yazın — her kalemin neden gerekli olduğunu 1-2 cümleyle açıklayın
- ●Dönemsel dağılım mantıklı olsun — hangi dönemde ne alınacak, neden
- ●Proje planıyla uyumlu — WP1'de frontend yoksa frontend developer bütçesi olmamalı
- ●Alternatif gösterin — "X yerine Y kullanacağız çünkü %30 ucuz"
Örnek Bütçe (1507, 18 ay, Yazılım Projesi)
| Kalem | Dönem 1 (6 ay) | Dönem 2 (6 ay) | Dönem 3 (6 ay) | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Personel (4 kişi) | 480K | 540K | 540K | 1.560K |
| AWS/GCP | 30K | 60K | 90K | 180K |
| Yazılım lisansı | 20K | 20K | 20K | 60K |
| Danışmanlık | 50K | 30K | 0 | 80K |
| Test cihazı | 40K | 0 | 0 | 40K |
| Seyahat | 10K | 15K | 15K | 40K |
| Patent | 0 | 0 | 40K | 40K |
| Alt toplam | 630K | 665K | 705K | 2.000K |
| Genel gider (%10) | 63K | 66.5K | 70.5K | 200K |
| TOPLAM | 693K | 731.5K | 775.5K | 2.200K |
| TÜBİTAK hibe (%75) | 1.650K |
Personel Bütçesi Detaylı Hazırlama
Personel kalemi bütçenin en büyük bölümüdür ve hakemlerin en çok incelediği kalemdir.
Maaş Aralıkları Referans Tablosu (2026)
| Pozisyon | Junior (0-2 yıl) | Mid (2-5 yıl) | Senior (5+ yıl) | Lead/Yönetici |
|---|---|---|---|---|
| Yazılım Geliştirici | 40-55K TL | 55-75K TL | 75-100K TL | 100-130K TL |
| ML/AI Mühendisi | 50-65K TL | 65-90K TL | 90-120K TL | 120-160K TL |
| DevOps Mühendisi | 45-60K TL | 60-85K TL | 85-110K TL | 110-140K TL |
| QA Mühendisi | 35-45K TL | 45-65K TL | 65-85K TL | 85-100K TL |
| UI/UX Tasarımcı | 35-50K TL | 50-70K TL | 70-90K TL | 90-110K TL |
| Proje Yöneticisi | 45-60K TL | 60-80K TL | 80-110K TL | 110-140K TL |
| Veri Bilimci | 50-65K TL | 65-90K TL | 90-120K TL | 120-150K TL |
*Brüt maaş — SGK işveren payı ayrıca eklenir (~%22.5)
Personel Ayrılma Oranı
Her personelin projede ne kadar zaman harcadığı (ayrılma oranı) gerçekçi olmalıdır:
| Rol | Tipik Ayrılma | Kabul Edilebilir Aralık | Uyarı |
|---|---|---|---|
| Proje yöneticisi | %30-50 | %20-60 | %100 → hakem şüphelenir |
| Kıdemli geliştirici | %80-100 | %50-100 | Tamam |
| Junior geliştirici | %80-100 | %50-100 | Tamam |
| Danışman (akademik) | %10-20 | %5-30 | %50+ → hakem sorgular |
| Stajyer | %100 | %50-100 | Sınırlı süre (6 ay max) |
Personel Bütçesi Hesaplama Örneği
4 kişilik ekip, 18 aylık proje:
| Personel | Brüt Maaş | SGK İşveren | Toplam Aylık | Ayrılma | Bütçe |
|---|---|---|---|---|---|
| Proje Yöneticisi | 85K | 19K | 104K | %40 | 42K/ay × 18 = 750K |
| Kıdemli Yazılımcı | 75K | 17K | 92K | %100 | 92K/ay × 18 = 1.656K |
| ML Mühendisi | 70K | 16K | 86K | %80 | 69K/ay × 12 = 825K |
| Junior Yazılımcı | 45K | 10K | 55K | %100 | 55K/ay × 18 = 990K |
| Toplam Personel | 4.221K TL |
Genişletilmiş Örnek Bütçe: 3M TL Proje
1507 KOBİ Ar-Ge Projesi — AI Tabanlı Yazılım
Proje konusu: Doğal dil işleme tabanlı akıllı müşteri hizmetleri platformu
| Kalem | D1 (6 ay) | D2 (6 ay) | D3 (6 ay) | Toplam | Oran |
|---|---|---|---|---|---|
| Personel | |||||
| - Proje Yöneticisi (%40) | 250K | 250K | 250K | 750K | |
| - Kıdemli Backend (%100) | 552K | 552K | 552K | 1.656K | |
| - ML Mühendisi (%80) | 275K | 275K | 275K | 825K | |
| - Junior Frontend (%100) | 330K | 330K | — | 660K | |
| Personel toplam | 1.407K | 1.407K | 1.077K | 3.891K | 65% |
| Bulut hizmet | |||||
| - AWS (compute + storage) | 40K | 80K | 120K | 240K | |
| - OpenAI API (eğitim) | 30K | 20K | 10K | 60K | |
| Bulut toplam | 70K | 100K | 130K | 300K | 5% |
| Yazılım lisans | |||||
| - GitHub Enterprise | 6K | 6K | 6K | 18K | |
| - Figma (tasarım) | 4K | 4K | 4K | 12K | |
| - Jira (proje yönetim) | 3K | 3K | 3K | 9K | |
| Lisans toplam | 13K | 13K | 13K | 39K | 0.7% |
| Danışmanlık | |||||
| - NLP Akademik danışman | 60K | 40K | — | 100K | |
| - UX araştırma danışmanı | 30K | — | — | 30K | |
| Danışmanlık toplam | 90K | 40K | — | 130K | 2.2% |
| Donanım | |||||
| - 2× GPU workstation | 100K | — | — | 100K | |
| - Test cihazları | 30K | — | — | 30K | |
| Donanım toplam | 130K | — | — | 130K | 2.2% |
| Seyahat | |||||
| - NLP konferans (yurtdışı) | — | 25K | — | 25K | |
| - Pilot müşteri ziyaretleri | 10K | 15K | 15K | 40K | |
| Seyahat toplam | 10K | 40K | 15K | 65K | 1.1% |
| Patent | |||||
| - Faydalı model başvurusu | — | — | 15K | 15K | |
| - Marka tescili | — | — | 10K | 10K | |
| Patent toplam | — | — | 25K | 25K | 0.4% |
| Alt toplam | 1.720K | 1.600K | 1.260K | 4.580K | |
| Genel gider (%10) | 172K | 160K | 126K | 458K | |
| GENEL TOPLAM | 1.892K | 1.760K | 1.386K | 5.038K | |
| TÜBİTAK hibe (%75) | 3.779K | ||||
| Firma katkısı (%25) | 1.260K |
Bütçe Gerekçe Yazma Rehberi
Her bütçe kaleminin gerekçesi ayrıca yazılmalıdır. Aşağıda örnek gerekçe formatları:
Personel Gerekçesi Örneği
Kıdemli Backend Geliştirici (Ahmet Y. — %100 ayrılma)
- Proje kapsamında NLP mikroservisleri, API gateway ve
veri pipeline geliştirmeden sorumlu olacaktır
- 7 yıl deneyim, Y.Lisans (Bilgisayar Mühendisliği, İTÜ)
- Brüt maaş: 75.000 TL/ay — sektör ortalamasına uygun
(Kaynak: Glassdoor Türkiye 2025 raporu)
- Proje boyunca tam zamanlı çalışacaktır (%100 ayrılma)
AWS Gerekçesi Örneği
AWS Bulut Hizmeti — 240.000 TL (18 ay)
- EC2 (compute): 4× p3.2xlarge GPU instance, ML eğitimi için
→ Aylık: $600 × 4 = $2.400
- S3 (storage): 5TB veri seti depolama
→ Aylık: $115
- RDS (veritabanı): db.r5.xlarge PostgreSQL
→ Aylık: $400
- Toplam aylık: ~$3.000 = ~100.000 TL
- İlk dönemde düşük kullanım (40K), son dönemde yoğun (120K)
- Kaynak: AWS Pricing Calculator çıktısı (Ek-3)
Dönemler Arası Bütçe Aktarım Kuralları
TÜBİTAK projelerinde dönemler arası bütçe esnekliği sınırlıdır:
| Kural | Detay |
|---|---|
| Kalem arası aktarım | %20'ye kadar onaysız. %20'den fazla → TÜBİTAK izni |
| Dönemler arası aktarım | Kullanılmayan bütçe sonraki döneme otomatik taşınmaz |
| Yeni kalem ekleme | TÜBİTAK'tan yazılı onay gerekli |
| Personel değişikliği | Yeni personel ekleme → TÜBİTAK'a bildirim |
| Dönem uzatma | Max 6 ay uzatma talep edilebilir (gerekçeli) |
Pratik ipucu: Bütçeyi hazırlarken her dönem için %10-15 marj bırakın. Beklenmedik değişikliklerde %20 kuralı içinde kalabilirsiniz.
AGY300 Formu: Online Harcama Girişi
TÜBİTAK'a mali dönem raporu sunulurken AGY300 formu üzerinden harcamalar girilir:
| Alan | Girilen Bilgi | Dikkat |
|---|---|---|
| Personel | Ad-soyad, TC, maaş, ayrılma | SGK bildirgeleriyle uyumlu |
| Fatura | Tarih, tutar (KDV hariç), açıklama | Dönem tarihlerine uygun |
| Seyahat | Tarih, konum, amaç, tutar | Ekonomi sınıf zorunlu |
| Donanım | Seri no, fatura, amortisman | 100K+ → amortisman |
| Genel gider | Otomatik (%10) | Ayrıca girmezsiniz |
YMM rolü: Dönem sonunda YMM tüm harcamaları denetler, AGY300 ile eşleştirir ve mali raporu imzalar. YMM'nin TÜBİTAK deneyimi olması kritiktir.
İlgili:
- ●TÜBİTAK Rehberi — 1501, 1507, 1512 programları
- ●TÜBİTAK Red Çözümleri
- ●Destek Bul — size uygun program
- ●Teşvik Hesaplayıcı — teknopark tasarruf
- ●Startup Muhasebe Rehberi
- ●KOSGEB Rehberi — alternatif hibe kaynağı
- ●Patent Rehberi — patent bütçe kalemi
- ●Teknopark Başvuru Rehberi
İLGİLİ YAZILAR
AB Hibeleri: Türk Firmalar Nasıl Başvurur?
Türk firmalar için AB hibe rehberi. Horizon Europe, EIC Accelerator, COSME başvuru süreci ve stratejiler.
Ar-Ge Teşvik Karşılaştırma: 4691 vs 5746
Teknopark (4691) ve Ar-Ge Merkezi (5746) karşılaştırma. GV, SGK, KV, KDV farkları ve karar rehberi.
Freelancer Yazılımcı Vergi Rehberi 2026
Freelancer yazılımcılar için 2026 vergi rehberi. Şahıs, Ltd., teknopark modelleri, %80 istisna şartları ve vergi optimizasyonu.
Bu Yazıyı Beğendiniz mi?
Her hafta böyle detaylı analizler, teşvik haberleri ve girişimci rehberleri.
Daha fazla rehber ve analiz
10 kapsamlı rehber, ~70.000 kelime — Türkiye girişimcilik ekosistemi için.